Trong số các mô hình tiêu biểu, HTX Thành Cường (bản Mòn, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La) được đánh giá là một điển hình trong phát triển sản xuất dâu tây trên đất dốc. HTX hiện có 14 thành viên, tổ chức sản xuất 12 ha dâu tây, cây ăn quả và gần 40 ha rau màu, trong đó 5 ha dâu tây đã được chứng nhận VietGAP. Với doanh thu trên 5,5 tỷ đồng mỗi năm, mô hình sản xuất của HTX đã góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho các hộ thành viên và người dân địa phương.
Để sản xuất dâu tây hiệu quả trên địa hình đồi dốc, HTX Thành Cường đã cải tạo đất, làm luống bậc thang, đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước, che phủ đất, vừa hạn chế xói mòn, vừa tạo điều kiện cho cây sinh trưởng ổn định. HTX lựa chọn giống dâu tây Hana F1 sạch bệnh, chất lượng cao, phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương; đồng thời xử lý giá thể đất trước khi trồng bằng công nghệ vi sinh của Nhật Bản, giúp cải thiện độ phì, hạn chế mầm bệnh và nâng cao sức đề kháng cho cây trồng.
    |
 |
| Dâu tây được trồng triền đồi theo hàng đồng mức |
Một trong những khó khăn lớn nhất trong phát triển cây dâu tây là vấn đề sâu bệnh hại, bởi dâu tây là cây thân thảo, rất mẫn cảm với điều kiện thời tiết bất lợi như mưa ẩm kéo dài, sương muối hay chênh lệch nhiệt độ lớn. Trước đây, khi chưa được hỗ trợ đầy đủ về kỹ thuật, các hộ thành viên HTX chủ yếu phòng trừ sâu bệnh theo kinh nghiệm truyền miệng, phun thuốc dựa trên cách làm của các hộ xung quanh, dẫn đến hiệu quả không cao, chi phí tăng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Từ khi được đội ngũ cán bộ khuyến nông cộng đồng cùng các chuyên gia của Dự án GREAT (Chính phủ Úc) và Dự án nông lâm kết hợp do ACIAR tài trợ hỗ trợ kỹ thuật, HTX đã từng bước chuyển sang áp dụng Quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM). Các thành viên HTX còn được tham quan, học tập mô hình sản xuất dâu tây tại Đà Lạt, từ đó vận dụng linh hoạt vào điều kiện thực tế tại địa phương. Quy trình IPHM được triển khai đồng bộ, lấy “phòng là chính”, chú trọng chăm sóc cân đối dinh dưỡng, quản lý đất - nước - vi sinh vật có lợi, theo dõi đồng ruộng thường xuyên và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách có kiểm soát khi thật sự cần thiết.
Nhờ áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ và quy trình quản lý sức khoẻ cây trồng (IPHM), cây dâu tây của HTX Thành Cường sinh trưởng khỏe, sâu bệnh được kiểm soát hiệu quả, năng suất ổn định, chất lượng quả đồng đều và đảm bảo an toàn thực phẩm. Sản phẩm dâu tây sạch của HTX đã được kết nối với các hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng nông sản sạch và các kênh phân phối hiện đại, giúp ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm.
|
 |
| Cán bộ khuyến nông cùng thành viên HTX Thành Cường thu hoạch dâu tây |
Với những kết quả đạt được, mô hình sản xuất dâu tây của HTX Thành Cường đã trở thành mô hình điểm, được cán bộ khuyến nông lựa chọn để tổ chức cho nông dân ở các địa bàn khác đến tham quan, học tập và nhân rộng. Thông qua đó, các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất dâu tây an toàn, bền vững tiếp tục được lan tỏa, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa, nâng cao thu nhập cho nông dân và xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Sơn La.
Nguyễn Huyền Trang
Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số Sơn La