Trước khi vào chính vụ, nhiều vùng trồng bưởi Phúc Trạch của Hà Tĩnh đã bắt đầu thu hoạch những lứa quả đầu tiên. Năm 2026, thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn ra hoa, đậu quả khiến năng suất ở nhiều vườn không đạt như kỳ vọng. Tuy nhiên, điều kiện nắng ráo trong thời kỳ nuôi quả lại giúp bưởi có mẫu mã đẹp, tép ráo, vị ngọt đậm, hứa hẹn một vụ mùa chất lượng với giá bán khả quan.
    |
 |
| Đặc sản bưởi Phúc Trạch bước vào vụ thu hoạch |
Gia đình anh Trần Quang Trung (thôn Địa Lợi, xã Hương Phố) có hơn 1 ha bưởi Phúc Trạch. Dù đã đầu tư chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật, thời tiết bất lợi vào thời điểm cây ra hoa và đậu quả khiến sản lượng năm nay giảm so với vụ trước.
Anh Trung cho biết, năm ngoái vườn bưởi thu hoạch hơn 16.000 quả, còn năm nay dự kiến khoảng 8.000 quả. Bù lại, thời tiết ít mưa trong giai đoạn nuôi quả đã tạo điều kiện để cây tích lũy dinh dưỡng, giúp quả phát triển đồng đều, vỏ sáng đẹp, múi ráo và vị ngọt đậm hơn.
Tại xã Phúc Trạch - vùng sản xuất bưởi lớn nhất Hà Tĩnh, hiện có gần 550 ha bưởi, trong đó khoảng 450 ha đang cho thu hoạch. Nếu như năm 2025 địa phương đạt sản lượng hơn 6.950 tấn, doanh thu trên 150 tỷ đồng thì năm nay sản lượng ước giảm do ảnh hưởng thời tiết. Tuy nhiên, chất lượng quả được đánh giá đồng đều, mẫu mã đẹp và hứa hẹn đáp ứng tốt nhu cầu thị trường.
Theo ông Phan Anh Thái, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Phúc Trạch, địa phương đang phối hợp hướng dẫn người dân chăm sóc vườn cây theo quy trình kỹ thuật, đồng thời tăng cường kết nối tiêu thụ với doanh nghiệp, hệ thống siêu thị và các sàn thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường, nâng cao giá trị thương hiệu bưởi Phúc Trạch.
Theo kỹ sư Võ Tá Tài, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh, nguyên nhân khiến bưởi Phúc Trạch mất mùa năm nay chủ yếu do tác động tổng hợp của biến đổi khí hậu và diễn biến thời tiết bất thường. Không chỉ bưởi Phúc Trạch mà nhiều loại cây ăn quả trên địa bàn Hà Tĩnh và các tỉnh lân cận cũng ghi nhận hiện tượng giảm năng suất. Hai cơn bão số 5 và số 10 năm 2025 đã ảnh hưởng ít nhiều đến khả năng sinh lý của cây trồng, làm quá trình phân hóa mầm hoa diễn ra không đồng đều, lượng hoa ít và ra rải rác nhiều đợt, dẫn đến bị động trong thụ phấn bổ sung. Bên cạnh đó, thời điểm bưởi nở rộ trùng với dịp Tết Nguyên đán khiến nhiều hộ chưa chủ động thụ phấn bổ sung. Sau kỳ nghỉ, thời tiết tiếp tục xuất hiện mưa dầm kéo dài, độ ẩm cao tạo điều kiện cho rệp, bọ trĩ và các loại nấm phát sinh gây hại, làm hoa và quả non rụng hàng loạt.
|
 |
| Dù sản lượng giảm nhưng chất lượng bưởi đồng đều, mẫu mã đẹp, giá bán tăng, mở ra nhiều kỳ vọng cho người trồng |
Để nâng cao năng suất, chất lượng bưởi trong những năm tới, kỹ sư Võ Tá Tài khuyến cáo người trồng cần chủ động thích ứng với điều kiện thời tiết thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên. Các nhà vườn cần đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm kết hợp bón phân cân đối, tăng cường sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học nhằm cải tạo đất và nâng cao sức chống chịu của cây.
Đồng thời, cần thường xuyên cắt tỉa cành tạo tán, vệ sinh vườn cây, theo dõi chặt chẽ thời điểm phân hóa mầm hoa để tập trung phun ủ kịp thời. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), theo dõi và phòng trừ sớm các đối tượng như rệp, bọ trĩ, bệnh nấm gây hại trên hoa và quả non sẽ góp phần hạn chế rụng quả, nâng cao tỷ lệ đậu quả đồng thời bà con cần bổ sung đầy đủ các trung vi lượng thiết yếu cho cây trồng.
Theo ông Tài, về lâu dài, việc mở rộng sản xuất theo hướng hữu cơ, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, truy xuất nguồn gốc và tăng cường liên kết tiêu thụ sẽ là giải pháp quan trọng giúp bưởi Phúc Trạch vừa thích ứng với biến đổi khí hậu, vừa nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường.
Hiện Hà Tĩnh có gần 2.800 ha bưởi Phúc Trạch, tập trung tại các vùng trọng điểm như Phúc Trạch, Hương Đô, Hương Phố, Hà Linh, Hương Xuân, Hương Thủy... Những lứa bưởi chín sớm đã được đưa ra thị trường với giá dao động 25.000-35.000 đồng/quả, tăng khoảng 15-20% so với cùng kỳ năm trước. Chất lượng quả cùng tín hiệu tích cực từ thị trường đang tạo thêm động lực để người trồng tiếp tục đầu tư, gìn giữ và phát huy giá trị thương hiệu bưởi Phúc Trạch - đặc sản nổi tiếng của Hà Tĩnh./.
Ánh Nguyệt
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh